Sterren en keurmerken geven veel mensen een goed gevoel. Ze denken dat het dier een goed leven had. Toch leven ook deze dieren niet vrij. Ze worden gehouden voor vlees, melk of eieren. Daarna worden ze gedood. Een ster maakt dat niet goed.
Een product met sterren voelt beter. Daardoor denken we snel dat het dier goed heeft geleefd. Maar ook dieren met drie sterren worden gebruikt voor vlees, melk of eieren. Daarna worden ze gedood. De sterren geven vooral ons een beter gevoel.
Het verschil tussen één en drie sterren lijkt groot. In de praktijk is het vaak klein. Een dier krijgt soms wat meer ruimte, afleiding of een zachtere plek om te liggen. Dat helpt een beetje. Maar het dier blijft opgesloten en wordt gebruikt als product. Ook een dier met drie sterren wordt uiteindelijk gedood.
Keurmerken gaan vooral over het leven vóór de dood. Maar alle dieren worden naar een slachthuis gebracht. Daar worden ze vastgezet, verdoofd en gedood. In grote slachthuizen gebeurt dit met veel dieren tegelijk.
Voorstanders zeggen dat keurmerken het leven van dieren iets beter maken. Dieren krijgen bijvoorbeeld meer ruimte of een zachtere ligplek. Tegenstanders zeggen dat het probleem blijft bestaan. Dieren worden nog steeds opgesloten, gebruikt en gedood. Ook kunnen sterren mensen het gevoel geven dat alles goed geregeld is.
De verschillen zijn meetbaar, maar vaak klein. Een vleesvarken met 1 ster krijgt 1 m² ruimte. Bij 3 sterren is dat 1,3 m². Bij leghennen leven er bij 1 ster 9 hennen op 1 m². Bij 3 sterren zijn dat 6,7 hennen. Een vleeskalf krijgt bij 1 ster 1,8 m² ruimte. Bij 3 sterren is dat 4 m². Meer ruimte helpt, maar geen van deze dieren leeft vrij.
| Onderdeel | Gangbaar | 1 ster | 2 sterren | 3 sterren |
|---|---|---|---|---|
| Ruimte | Geen vaste eis in m². De koe moet kunnen liggen, opstaan en draaien. | Eén ligplek per koe en minimaal 5 m² loopruimte per koe. | Eén ligplek per koe en minimaal 7,5 m² loopruimte per koe. | Eén ligplek per koe, 5% extra ligplekken en 10 m² loopruimte per koe. |
| Ligbed | Geen eisen aan de vloer. Vaak ligt de koe op beton of een roostervloer. | Een rubberen matras of een diepe laag strooisel. | Een rubberen matras of een diepe laag strooisel. | Een rubberen matras of een diepe laag strooisel. |
| Weidegang | Niet verplicht. | 120 dagen per jaar, 6 uur per dag. | 150 dagen per jaar, 8 uur per dag. | 180 dagen per jaar, 8 uur per dag. |
| Kalf bij moeder | Het kalf wordt van de moeder gescheiden. | Het kalf wordt gescheiden nadat de moeder het heeft drooggelikt. | Het kalf wordt gescheiden nadat de moeder het heeft drooggelikt. | Het advies is om het kalf 3 maanden bij de moeder te houden. |
| Onderdeel | Gangbaar | 1 ster | 2 sterren | 3 sterren |
|---|---|---|---|---|
| Leefruimte vleesvarken | 0,8 m² per vleesvarken. | 1 m² per vleesvarken. | 1,1 m² per vleesvarken. | 1,3 m² per vleesvarken. |
| Big bij moeder | Minimaal 21 dagen. | Minimaal 23 en maximaal 25 dagen. | Minimaal 33 en maximaal 35 dagen. | Minimaal 39 en maximaal 42 dagen. |
| Staart couperen | Toegestaan. | Toegestaan. De staart blijft wel langer. Vanaf 2030 moet het verboden zijn. | Verboden. | Verboden. |
| Vervoer naar het slachthuis | Geen maximale tijd. | Maximaal 8 uur. | Maximaal 6 uur. | Maximaal 6 uur. |
| Onderdeel | Gangbaar | 1 ster | 2 sterren | 3 sterren |
|---|---|---|---|---|
| Ruimte | 1,5 m² per kalf. | 1,8 m² per kalf. | 2 m² per kalf. | 4 m² per kalf. |
| Zachte ligplaats | Niet verplicht. | Verplicht. | Verplicht. | Verplicht. |
| Naar buiten | Niet verplicht. | Niet verplicht. | Verplicht. | Verplicht, met een weiland dat altijd bereikbaar is. |
| Vervoer | Vanaf 14 dagen oud. | Vanaf 28 dagen oud. | Vanaf 28 dagen oud. | Na 3 maanden. |
| Onderdeel | Gangbaar | 1 ster | 2 sterren | 3 sterren |
|---|---|---|---|---|
| Leefruimte | Maximaal 18 tot 21 kuikens per m². | Maximaal 12 kuikens per m². | Maximaal 13 kuikens per m². | Maximaal 11 kuikens per m². |
| Daglicht | Niet verplicht. | Verplicht. | Verplicht. | Verplicht. |
| Uitloop | Niet verplicht. | Een overdekte uitloop is verplicht. Dit moet uiterlijk op 31 december 2028 geregeld zijn. | Vrije uitloop met 1 m² per kip. | Vrije uitloop met 2 m² per kip. |
| Afleiding | Niet verplicht. | Graan en strobalen. | Graan en strobalen. | Graan en strobalen. |
| Onderdeel | Gangbaar | 1 ster | 2 sterren | 3 sterren |
|---|---|---|---|---|
| Binnenruimte | 9 hennen per m². | 9 hennen per m². | 9 hennen per m². | 6,7 hennen per m². |
| Uitloop | Niet verplicht. | Een overdekte uitloop van meer dan 20% van het staloppervlak. | Een overdekte uitloop en vrije uitloop met 4 m² per kip. | Een overdekte uitloop en vrije uitloop of een bosrand in de buitenlucht. |
| Afleiding | Scharrelmateriaal, zitstokken en legnesten zijn verplicht. | Graan, strobalen en pikstenen. | Graan, strobalen en pikstenen. | Graan, strobalen en pikstenen. |
| Dier | Gangbaar | 1 ster | 2 sterren | Belangrijkste verschil |
|---|---|---|---|---|
| Kalkoenen | Geen vaste eisen voor ruimte, daglicht, uitloop of afleiding. | 3 tot 5 dieren per m², een overdekte uitloop en strobalen. | 3 tot 5 dieren per m², een vrije uitloop van 6 m² per dier en strobalen. | De dieren krijgen meer voorzieningen, maar worden nog steeds gehouden en gedood. |
| Konijnen | 14,3 tot 16,7 konijnen per m². Ze krijgen ruwvoer of materiaal om aan te knagen. | 11,1 konijnen per m². Ze krijgen tunnels, schuilplekken, ruwvoer en knaagmateriaal. | In deze tabel is geen niveau met 2 sterren opgenomen. | Iets meer ruimte en afleiding, maar geen vrij leven. |
Let op: de regels verschillen per ster. Dat betekent niet dat het dier vrij of veilig leeft. Ook bij drie sterren wordt het dier gebruikt als product.
Wil je dieren echt helpen? Kijk dan verder dan het keurmerk. Kies een maaltijd waarvoor geen dier is gehouden, vervoerd of gedood. Plantaardig eten maakt dat mogelijk.
Een extra ster kan iets verbeteren. Toch blijft het dier opgesloten en wordt het gedood. Jij kunt een andere keuze maken. Kies vaker of helemaal plantaardig. Er zijn veel lekkere en voedzame plantaardige producten. Zo help je dieren direct.
